Hoe is deze situatie ontstaan?

Sinds 2018 is in het veld, in samenwerking met het ministerie van VWS, gewerkt aan een vernieuwde beroepenstructuur voor de psychologische zorg. Het doel was om de beroepenstructuur eenvoudiger, transparanter en toekomstbestendiger te maken.

In die nieuwe structuur zouden de beroepen gz-psycholoog en Kinder- en Jeugdpsycholoog NIP opgaan in één nieuw basisberoep: de gezondheidszorgpsycholoog-generalist. Daarmee zou de deskundigheid van Kinder- en Jeugdpsychologen NIP worden erkend binnen een BIG-geregistreerd beroep.

Jarenlang is vanuit overheid, beroepsverenigingen en opleiders over deze voorgenomen wijziging stellig gecommuniceerd. Op basis daarvan zijn veel professionals gestart met, of hebben zij zich gecommitteerd aan, de postmasterroute tot Kinder- en Jeugdpsycholoog NIP. Zij investeerden in opleiding, supervisie, praktijkervaring en loopbaanontwikkeling vanuit het perspectief dat deze route zou aansluiten op de nieuwe beroepenstructuur.

Gewekte verwachtingen

Voor de huidige groep was de keuze voor de K&J NIP-route een begrijpelijke en logische stap binnen de destijds aangekondigde ontwikkeling van het beroep. De stellige communicatie over de nieuwe beroepenstructuur, wekte de verwachting dat de Kinder-en Jeugdopleiding NIP zou leiden tot de GZ-registratie.

Deze verwachtingen werden verder versterkt doordat in 2023 512 Kinder- en Jeugdpsychologen NIP op basis van hun K&J-opleiding en -registratie een volledige vrijstelling van de gz-opleiding kregen en zich konden registreren als gz-psycholoog in het BIG-register. Deze omzetting was gebaseerd op een beoordeling van eerder verworven competenties. De hoofdopleiders concludeerden dat de KJ-opleiding gelijkwaardig is aan de GZ-opleiding en dat de Kinder-en Jeugdpsychologen NIP beschikken over de competenties van de GZ-psycholoog en een intensief opleidingstraject hebben afgelegd.

In november 2024 werd echter bekend dat de nieuwe beroepenstructuur niet zou doorgaan. Daarmee ontstond voor een grote groep Kinder- en Jeugdpsychologen NIP, die op basis van de gewekte verwachtingen aan de opleiding zijn begonnen, een onvoorziene en ingrijpende situatie.

De gevolgen

De gevolgen zijn groot. Kinder- en Jeugdpsychologen NIP beschikken over deskundigheid op het gebied van ontwikkeling, diagnostiek, behandeling, systeemproblematiek, trauma, neurodiversiteit, LVB-problematiek en complexe jeugd- en jongvolwassenenzorg.

Toch kunnen zij zonder GZ-registratie in verschillende settings niet volledig worden ingezet als regiebehandelaar. Dat speelt met name rond de overgang van jeugd- naar volwassenenzorg (18+), bij jongvolwassenen en binnen delen van de ggz en forensische zorg.

Daardoor kunnen behandelrelaties onder druk komen te staan. Jongeren krijgen onnodig te maken met overdrachtsmomenten of doorverwijzingen, terwijl juist continuïteit van zorg van groot belang is. Ook werkgevers kunnen bestaande deskundigheid niet optimaal benutten, terwijl de druk op de zorg groot is en het tekort aan BIG-geregistreerde regiebehandelaren oploopt.

Het is maatschappelijk moeilijk uitlegbaar dat ervaren en postacademisch opgeleide professionals opnieuw zouden moeten worden opgeleid, terwijl zij al een gelijkwaardige opleiding hebben gevolgd, hun deskundigheid dus nu al beschikbaar is en in de praktijk hard nodig is.

Wat vragen wij?

Het K&J-Collectief vraagt om een overgangsregeling die volledige vrijstelling van de GZ-opleiding geeft voor de afgebakende groep Kinder- en Jeugdpsychologen NIP die vóór 12 november 2024 is gestart met, of zich heeft gecommitteerd aan, de K&J-route in de context van de aangekondigde nieuwe beroepenstructuur.

Wij zetten ons in voor volledige vrijstelling van de GZ-opleiding die recht doet aan de gewekte verwachtingen, de reeds gevolgde opleiding, aantoonbare competenties en praktijkervaring.

Een overgangsregeling voorkomt onnodige heropleiding, benut bestaande capaciteit en draagt bij aan continuïteit, toegankelijkheid en kwaliteit van zorg.

Bestaande expertise moet je niet opnieuw opleiden.
Die moet je zorgvuldig benutten.